Blog

Een paar keer in het jaar laat Today’s Groep een gastschrijver aan het woord. Dit keer Frits Fiene van Worldview Invest Management zijn mening uit over de QE van de ECB.

Door: Frits Fiene

Een simpel rijmpje

Het klinkt als een slecht en simpel rijmpje en dat is het ook. Donderdag 22 januari kwam de ECB met de mededeling dat men eindelijk het lang verwachte QE ging toepassen. Bedrijfsleningen opkopen was onvoldoende om de balans van de ECB te vergroten, het moesten zo nodig staatsleningen zijn. De opgegeven reden was dat door die leningen te kopen, de rente zou dalen en dus de economie zou stimuleren omdat de inflatie te laag zou zijn. Daar heb je al gelijk 4 leugens in 1 zin, dat is zelfs voor een getrainde leugenaar niet makkelijk. Laten we eens kijken.

Onzin

1. De rente zou moeten dalen door het opkopen van staatsleningen. Dat is onzin: de rente op bijvoorbeeld 5 jarige Duitse staatsleningen is al zelfs negatief, wat wil je nog meer. Het kan ook een briljante zet van Draghi zijn om zo het schuldenprobleem van de overheden op te lossen want als de negatieve rente maar groot genoeg is verdwijnen de schulden vanzelf. Geniaal. Helaas blijft de rente voor de gewone man en bedrijven relatief hoog want dit soort voordeeltjes worden natuurlijk niet doorgegeven.

Asymmetrisch

2. Dat QE de economie niet stimuleert is wel gebleken na 20 jaar falen in Japan en 7 jaar in Amerika. Uiteraard niet als je naar de onzin van de beleidsmakers luistert, maar een kind kan zien en begrijpen dat de oplossing van een schuldprobleem niet komt door het maken van nog meer schuld. Zelfs professor Jeffrey Sachs zou dat moeten inzien zoals onlangs nog in het NRC stond. Dat zou betekenen dat Zimbabwe nu het rijkste land ter wereld zou zijn. De QE heeft wel een ander effect, het is namelijk zeer asymmetrisch. De QE doet niets voor de economie maar wel voor de koersen van aandelen en obligaties.  Maar zodra QE ophoud zal het met grote waarschijnlijkheid juist de deflatie brengen die men zogenaamd wil bestrijden.

Inflatie

3. 2% Inflatie is goed, deflatie is slecht. Waar komt opeens die 2% doelstelling voor de inflatie vandaan? Niemand weet het en niemand kan het uitleggen, maar het is nu wel het doel waarop men zich richt, als het ware een licht in de duisternis tot men opeens op de rotsen vaart. Het gaat natuurlijk om de koopkracht van de mensen. Als die minder daalt dan de deflatie ga je erop vooruit. Bovendien is inflatie zeer persoonlijk, er zullen weinig mensen zijn die denken dat de prijzen veel gedaald zijn de afgelopen jaren.

Leugens

4. Dan de 4e en meest impliciete leugen. We kopen deze staatsleningen om de rente verder te verlagen. Maar mijn vraag is: wie zou in een normaal functionerende markt het in zijn hoofd halen om tienjarig staatspapier te kopen van Spanje of Italië voor een rente van 1,5%? Toen de rente op dit papier richting de 7% ging een paar jaar geleden, deed de ECB er alles aan om de markten te verzekeren dat zij er alles aan ging doen om de euro te redden. Toen zijn met name de lokale Spaanse en Italiaanse banken grootschalig in dit soort papier gegaan. Daardoor kon de rente dalen tot 2%.

De hamvraag

De vraag blijft: wie gaat het opkopen? Die vraag is in mijn ogen nu beantwoord. Deze obligaties zullen waarschijnlijk een groot deel uitmaken van het kapitaal van de desbetreffende banken. En dat is wel nodig aangezien we recent een stresstest hadden voor de banken in de Eurozone door de ECB. Zo is de cirkel weer rond.

Maar wie gaat dit allemaal betalen? Er zijn toch geen verliezers? Helaas de zijn de verliezers de spaarders, de voorzichtige beleggers en de pensioenfondsen, daarvoor waarschuwde recent de topman van Allianz al. Het point of no return is gepasseerd.