Blog

Er verschijnen steeds meer ‘speciale’ producten op de markt. Sommige lijken zeer eenvoudig, maar schijn bedriegt. Deze producten kunnen in wezen zeer ingewikkeld zijn. Andere lijken complex, maar blijken verbluffend simpel. Onder de laatste groep vallen de ETF’s of trackers, deze zijn al een tijd op de Nederlandse markt te vinden.

Door: Cees Smit

Veel namen voor één tracker

ETF’s klinkt wat moeilijk, maar staat voor de afkorting ‘Exchange Traded Funds’, vrij vertaald via de beurs verhandelbare indexfondsen. In de VS is het product ongekend populair en kent het vele namen; natuurlijk ETF en Easy ETF of fantasievolle namen als; WEBS, PEPS, Index Tracking Stocks, SPDR’s (uitgesproken als Spiders), Street Tracks etc. Ook in Engeland gebruikt men meerdere namen, voornamelijk termen als Ishares en Leaders voor trackers. In Nederland is de beurs (Euronext) ook nu al jaren geleden begonnen met het product bekend te maken onder de naam trackers.

Definitie

Wat zijn ETF’s eigenlijk en waarom behandel ik als actieve belegger deze producten? Laten we beginnen met het technische gedeelte, dat je eigenlijk direct mag vergeten. Technisch (ingewikkeld) gezien zijn ETF’s eendaags forwards, daarom geef ik als derivaten expert aandacht aan dit product. Ook kunnen het synthetische kopieën zijn (bijvoorbeeld met een Swap).

Na aankoop en levering is dit product een exacte kopie van de onderliggende index, je kan er dus passief mee beleggen. Maar juist omdat ETF’s in feite vaak eendagsvliegen zijn, heeft dit geen invloed op de prijsvorming. Alleen bij speciale gevallen als herweging en dividenden kunnen er enige verschillen zijn tussen de tracker en de index. Kortom als de index omhoog gaat verdien je als belegger als je long zit, en als de index omlaag gaat verlies je (uitgaande van een long positie).

Los van kosten (die lager zijn) verschilt een tracker dus niet veel met een beleggingsfonds of een certificaat van een index. Daarentegen kan een fonds moeilijker short verkocht worden (verkopen zonder dat je ze bezit om zo te speculeren op een daling). Nu moet ik eerlijk bij zeggen dat een particulier bij een andere partij dan Today’s ook de trackers moeilijk kan shorten. Trackers moeten ten slotte geleverd worden aan de koper en daarvoor moet je de tracker lenen. Nu is dit laatste door een onafhankelijke beheerder bij trackers veel gemakkelijker dan bijvoorbeeld bij een certificaat dat is uitgegeven door een bank. Op dit aspect kom ik later terug bij de prijsvorming.

Belangrijk voor de particulier

De belangrijke verschillen voor de particulier zitten eigenlijk vooral in de kostenstructuur en de transparantie hiervan. Juist over de slechte transparantie van de kostenstructuur van de beleggingsfondsen is de laatste jaren veel te doen. De Total Cost of Ownership (TCO) moet hier verandering in gaan brengen. De kosten van ETF’s zijn zeer transparant en zijn makkelijk terug te vinden.

De spread tussen de bied- en laatprijs zijn gebonden aan strenge regels. Maar wat nog leuker is: handelaren kunnen zowel long als short gaan in het product. Hierdoor kan het niet voor komen dat er een grote discount of een grote agio (premie) in het fonds zit. Op zich is een discount (de waarde van de portefeuille is meer dan het fonds staat op de beurs) als je een beleggingsfonds koopt natuurlijk niet verkeerd.

Een probleem kan optreden als er een discount is en je net wilt verkopen. Het dilemma ziet hierbij voornamelijk in het feit dat de meeste beleggers niet weten of er een agio of een discount is. Bij de ETF is door het vergelijk met de onderliggende index het juist wel goed om te kijken of het product de juiste prijs heeft. Bovendien is de ETF door de efficiënte prijsvorming (de mogelijkheid long en short) altijd goed geprijsd. Deze zeer efficiënte prijsvorming is mogelijk doordat er een scheiding is tussen de beheerder en als er meerdere Market-makers zijn aangesteld.

Tracker is topper

Een andere reden waarom de tracker succesvol is het feit dat de tracker een kleine kopie van de index is. Daarom is hij beter te betalen door de kleine beleggers, dan bijvoorbeeld een future of het hele mandje van de index. Ook zijn er belastingvoordelen door bijvoorbeeld een ETF op de Engelse index te kopen. Je moet je wel realiseren dat ondanks je geen directe stamp duty betaalt, de hedger dit wel doet waardoor het in de prijs versleuteld zit. Een ander verschil met certificaten is dat er een dividendvergoeding is, welke per tracker anders is. Sommige aanbieders hebben speciaal gezorgd dat er geen dividend lekkage is (efficiënt omgaan met e dividendbelasting/aftrek).

Succes in de VS

In de VS is de Tracking Stock op de NAsdaq honderd keer zo populair dat er op de QQQ (handelssymbool) zelfs opties worden verhandeld. Deze opties zijn zo liquide dat ze vaak voor komen in de meest verhandelde optieseries. Dit heeft te maken met het feit dat de ETF zo gemakkelijk long en short kan gaan (geen margin, wel leenkosten), het eenvoudiger is om de QQQ te handelen dan al de honderd fondsen in de Nasdaq Index.

Persoonlijke visie

Waar ik persoonlijk minder gelukkig mee ben, is het recente fenomeen dat partijen de naam tracker onjuist gebruiken voor certificaten. Deze hebben namelijk niet de voordelen van de echte trackers. Voor beleggers is dit wel overzichtelijk: zij kunnen kijken of iets in het trackers segment genoteerd staat. Staat hij daarin dan voldoet het wel aan het ‘keurmerk’ van de beurs.

Maar de vraag blijft: moeten we in de huidige markt sentimenteel simpel de index volgen of moeten we stockpicking gaan proberen? Juist door de zeer goede kostenefficiëntie ten opzichte van de traditionele beleggingsfondsen, is dit product zeer concurrent aan de fondsen. Goed voor de klant en wellicht verklaart dit de relatieve onbekendheid bij Nederlandse beleggers.

Zelf gebruik ik trackers als onderdeel van mijn totaal strategie, waarbij trackers het algemene marktdeel vertegenwoordigen. Ik werk met een Core Sattelite strategie waarbij ik de algemene markt aanvul met beschermingen en andere slimme strategieën. Daarover vertel ik de volgende keer!